๐๐ฆ ๐ข๐ฑ๐ฑ๐ฆ๐ฏ, ๐ฃ๐ฆ๐ญ๐ญ๐ฆ๐ฏ, ๐ท๐ช๐ฅ๐ฆ๐ฐ๐ฃ๐ฆ๐ญ๐ญ๐ฆ๐ฏ ๐ฆ๐ฏ ๐ฐ๐ฏ๐ต๐ฎ๐ฐ๐ฆ๐ต๐ฆ๐ฏ ๐ฆ๐ญ๐ฌ๐ข๐ข๐ณ ๐ฐ๐ฑ ๐ฉ๐ฆ๐ต ๐ธ๐ฆ๐ณ๐ฌ, ๐ต๐ฉ๐ถ๐ช๐ด, ๐ฐ๐ฑ ๐ด๐ค๐ฉ๐ฐ๐ฐ๐ญ ๐ฐ๐ง ๐ฃ๐ช๐ซ ๐ฅ๐ฆ ๐ด๐ฑ๐ฐ๐ณ๐ต๐ท๐ฆ๐ณ๐ฆ๐ฏ๐ช๐จ๐ช๐ฏ๐จ. ๐๐ฆ ๐ฎ๐ฐ๐จ๐ฆ๐ญ๐ช๐ซ๐ฌ๐ฉ๐ฆ๐ฅ๐ฆ๐ฏ ๐ฐ๐ฎ ๐ฎ๐ฆ๐ต ๐ฆ๐ญ๐ฌ๐ข๐ข๐ณ ๐ช๐ฏ ๐ค๐ฐ๐ฏ๐ต๐ข๐ค๐ต ๐ต๐ฆ ๐ป๐ช๐ซ๐ฏ, ๐ป๐ช๐ซ๐ฏ ๐จ๐ณ๐ฐ๐ต๐ฆ๐ณ ๐ฅ๐ข๐ฏ ๐ฐ๐ฐ๐ช๐ต. ๐๐ข๐ข๐ณ ๐ธ๐ข๐ต ๐ฎ๐ข๐ข๐ฌ๐ต ๐ฅ๐ข๐ต ๐ค๐ฐ๐ฏ๐ต๐ข๐ค๐ต ๐ฐ๐ฐ๐ฌ ๐ธ๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ฆ๐ญ๐ช๐ซ๐ฌ ๐ท๐ฆ๐ณ๐ฃ๐ช๐ฏ๐ฅ๐ช๐ฏ๐จ ๐ธ๐ฐ๐ณ๐ฅ๐ต? ๐๐ฏ ๐ธ๐ฆ๐ญ๐ฌ๐ฆ ๐ณ๐ฐ๐ญ ๐ด๐ฑ๐ฆ๐ญ๐ฆ๐ฏ ๐ธ๐ฆ ๐ฅ๐ข๐ข๐ณ ๐ป๐ฆ๐ญ๐ง ๐ฆ๐ช๐จ๐ฆ๐ฏ๐ญ๐ช๐ซ๐ฌ ๐ช๐ฏ?
๐๐ผ๐ป๐๐ฎ๐ฐ๐ ๐๐ฒ๐ฟ๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ฟ๐
De manier waarop we met elkaar communiceren is de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Waar de ene generatie gewend is om even de telefoon te pakken of bij iemand langs te gaan, sturen we tegenwoordig net zo gemakkelijk een appje, een spraakbericht of plannen we een videogesprek. Jongeren groeien ermee op, maar ook oudere generaties maken steeds meer gebruik van digitale communicatie.
Volgens cijfers van het CBS was in 2025 maar liefst 96 procent van de Nederlanders van 12 jaar en ouder dagelijks online. Ook het Sociaal en Cultureel Planbureau beschrijft hoe digitalisering onze manier van samenleven en verbinden verandert. Dat biedt nieuwe mogelijkheden om contact te houden, maar roept tegelijkertijd vragen op over de betekenis van verbondenheid.
Dat zie ik in het klein ook thuis met mijn oudste dochter. Als ik haar een appje stuur met een vraag, krijg ik doorgaans precies het antwoord op die vraag. Niet meer en niet minder. Helder, efficiรซnt en weinig ruimte voor misverstanden. Alleen een gezellig gesprekje ontstaat er niet direct uit. Als ik vraag hoe laat ze thuiskomt, krijg ik bijvoorbeeld โvijf uurโ. Geen โHoi pap, leuk dat je het vraagtโ of โHoe is het eigenlijk met jou?โ. Gewoon: vijf uur. En eigenlijk heeft ze natuurlijk groot gelijk, want dat was precies wat ik wilde weten.
Al moet ik zeggen dat zelfs dat typen steeds vaker te veel moeite lijkt, want steeds vaker krijg ik een voicebericht van anderhalve minuut kunt sturen? Waarin ik dan ergens tussen alle verhalen door het antwoord op mijn vraag moet zien te ontdekken.
En terwijl ik me soms afvraag waar het gezellige appgesprek is gebleven, vindt zij waarschijnlijk dat ik vooral heel ingewikkeld doe over iets wat prima werkt. Misschien zegt dat verschil uiteindelijk wel meer over mijn verwachtingen dan over haar manier van communiceren.
Ik vind dat een interessante ontwikkeling. Niet omdat digitaal contact minder waard zou zijn dan een fysieke ontmoeting, maar omdat de vorm waarin we elkaar ontmoeten verandert en daarmee misschien ook wat we van elkaar verwachten.
Want of je nu tegenover iemand zit of elkaar via een scherm spreekt, de vraag blijft wat mij betreft dezelfde: ๐ฏ๐ฒ๐ป ๐ท๐ฒ ๐๐ฒ๐ฟ๐ธ๐ฒ๐น๐ถ๐ท๐ธ ๐ฎ๐ฎ๐ป๐๐ฒ๐๐ถ๐ด ๐ถ๐ป ๐ต๐ฒ๐ ๐ฐ๐ผ๐ป๐๐ฎ๐ฐ๐?
๐๐ฒ ๐ธ๐๐ฎ๐น๐ถ๐๐ฒ๐ถ๐ ๐๐ฎ๐ป ๐ท๐ฒ ๐ฎ๐ฎ๐ป๐๐ฒ๐๐ถ๐ด๐ต๐ฒ๐ถ๐ฑ
Ik merk bij mezelf hoe gemakkelijk ik tijdens een gesprek al bezig kan zijn met mijn antwoord, een advies of wat ik straks nog moet doen. Soms denk ik al te weten wat de ander bedoelt, terwijl die nog midden in zijn verhaal zit of dat ik eigenlijk in een gesprek stap terwijl ik met mijn gedachten nog ergens anders ben.
En soms gebeurt er iets anders. Dan merk ik dat ik me aanpas, een grapje maak om de spanning te verminderen of juist wat stiller wordt. Prive maar zeker in mijn werk vind ik het interessant om daar samen bij stil te staan. Niet zozeer door te praten over hoe we communiceren, samenwerken of leidinggeven, maar ๐๐ผ๐ผ๐ฟ๐ฎ๐น ๐ฑ๐ผ๐ผ๐ฟ ๐๐ฒ ๐ผ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ฟ๐๐ผ๐ฒ๐ธ๐ฒ๐ป ๐๐ฎ๐ ๐ฒ๐ฟ ๐ฑ๐ฎ๐ฎ๐ฑ๐๐ฒ๐ฟ๐ธ๐ฒ๐น๐ถ๐ท๐ธ ๐ด๐ฒ๐ฏ๐ฒ๐๐ฟ๐ ๐ถ๐ป ๐ฑ๐ฒ ๐ผ๐ป๐๐บ๐ผ๐ฒ๐๐ถ๐ป๐ด. Wat roept de ander bij je op? Welke reactie ontstaat er bijna vanzelf? En wat betekent dat voor het contact dat je met elkaar hebt?
Want we kunnen heel goed weten hoe we zouden willen luisteren, samenwerken of leidinggeven, maar zodra het spannend wordt, nemen onze vertrouwde patronen het vaak ongemerkt over.
๐๐ป ๐ฝ๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐ถ๐ฒ๐ ๐ฑ๐ฎ๐ฎ๐ฟ ๐ฏ๐ฒ๐ด๐ถ๐ป๐ ๐๐ผ๐ผ๐ฟ ๐บ๐ถ๐ท ๐น๐ฒ๐ถ๐ฑ๐ฒ๐ฟ๐๐ฐ๐ต๐ฎ๐ฝ: ๐ถ๐ป ๐ฑ๐ฒ ๐ผ๐ป๐๐บ๐ผ๐ฒ๐๐ถ๐ป๐ด ๐บ๐ฒ๐ ๐ท๐ฒ๐๐ฒ๐น๐ณ.
๐๐ฒ ๐ผ๐ป๐๐บ๐ผ๐ฒ๐๐ถ๐ป๐ด ๐บ๐ฒ๐ ๐ท๐ฒ๐๐ฒ๐น๐ณ
Dat klinkt misschien wat groot, maar het zit vaak in heel kleine momenten.
Wat gebeurt er met je wanneer iemand het niet met je eens is? Wanneer je het gevoel hebt dat er niet naar je geluisterd wordt? Of wanneer iemand iets van je vraagt terwijl je eigenlijk geen ruimte hebt? Ga je harder praten, probeer je de ander te overtuigen, trek je je terug of zeg je toch maar ja om er vanaf te zijn?
We hebben allemaal onze eigen manieren ontwikkeld om met zulke situaties om te gaan. Vaak zijn dat kwaliteiten die ons veel brengen. Maar soms worden het automatische reacties die ons in de weg zitten, juist op de momenten waarop we graag anders zouden willen reageren.
En dat geldt niet alleen voor leidinggevenden. Ook als ouder, partner, collega, vrijwilliger of vriend kom je jezelf voortdurend tegen in het contact met anderen. Voor mij gaat leiderschap dan ook niet alleen over het aansturen van mensen, maar vooral over het vermogen om verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen gedrag en de invloed die je daarmee hebt op de ander.
Want wanneer je beter herkent wat er in jezelf gebeurt, ontstaat er ook ruimte om anders te reageren. Om werkelijk te luisteren in plaats van direct te adviseren. Om iets uit te spreken in plaats van je aan te passen. Of om nieuwsgierig te blijven wanneer iemand heel anders naar de wereld kijkt dan jij.
๐ฉ๐ฒ๐ฟ๐ฏ๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ๐ป๐ด ๐ฏ๐ฒ๐ด๐ถ๐ป๐ ๐ป๐ถ๐ฒ๐ ๐ฏ๐ถ๐ท ๐ต๐ฒ๐๐๐ฒ๐น๐ณ๐ฑ๐ฒ ๐๐ถ๐ท๐ป
Juist in een tijd waarin verschillende generaties op hun eigen manier communiceren, vind ik dat een belangrijk gegeven.
De รฉรฉn belt liever even, de ander stuurt een bericht. De รฉรฉn denkt graag hardop, terwijl de ander eerst tijd nodig heeft om zijn gedachten te ordenen. En waar de รฉรฉn direct zegt wat hij vindt, zoekt de ander eerst naar de juiste woorden. Die verschillen hoeven helemaal geen probleem te zijn. Sterker nog, ze kunnen een ontmoeting juist interessant maken.
Maar dan helpt het wel als we nieuwsgierig blijven naar de ander, zonder onze eigen manier van communiceren direct als de juiste te beschouwen.
En misschien vraagt dat nog wel iets belangrijkers: dat we herkennen wat het verschil met onszelf doet.
Want zodra we ons ergeren, afgewezen voelen of niet begrepen worden, verandert vaak ook de manier waarop we contact maken.
๐ฉ๐ฒ๐ฟ๐ฏ๐ถ๐ป๐ฑ๐ถ๐ป๐ด ๐๐ฟ๐ฎ๐ฎ๐ด๐ ๐ป๐ถ๐ฒ๐ ๐ฑ๐ฎ๐ ๐๐ฒ ๐ต๐ฒ๐๐๐ฒ๐น๐ณ๐ฑ๐ฒ ๐๐ถ๐ท๐ป, ๐บ๐ฎ๐ฎ๐ฟ ๐ฑ๐ฎ๐ ๐๐ฒ ๐ผ๐ป๐๐๐ฒ๐น๐ณ รฉ๐ป ๐ฑ๐ฒ ๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ฟ ๐ฟ๐๐ถ๐บ๐๐ฒ ๐ธ๐๐ป๐ป๐ฒ๐ป ๐ด๐ฒ๐๐ฒ๐ป ๐ผ๐บ ๐๐ฒ๐ฟ๐๐ฐ๐ต๐ถ๐น๐น๐ฒ๐ป๐ฑ ๐๐ฒ ๐๐ถ๐ท๐ป.
๐๐ฒ๐ป ๐ผ๐ป๐๐บ๐ผ๐ฒ๐๐ถ๐ป๐ด ๐ต๐ผ๐ฒ๐ณ๐ ๐ป๐ถ๐ฒ๐ ๐ด๐ฟ๐ผ๐ผ๐๐ ๐๐ฒ ๐๐ถ๐ท๐ป
Daarom denk ik dat de waarde van een ontmoeting niet zit in hoe lang of diepgaand het gesprek is. Een kort praatje bij de bakker, een ontmoeting op het schoolplein of een kop koffie met een buurman kan net zo betekenisvol zijn als een uitgebreid persoonlijk gesprek. Het gaat erom of je er werkelijk bij bent, met aandacht voor de ander en zonder jezelf uit het oog te verliezen.
Misschien is dat wel een mooie uitnodiging voor de komende tijd. Niet om nog meer afspraken te maken of nog meer te praten, maar om af en toe bewust stil te staan bij wat er in het contact gebeurt.
- ๐ช๐ฎ๐ ๐ฑ๐ผ๐ฒ๐ ๐ฑ๐ฒ๐๐ฒ ๐ผ๐ป๐๐บ๐ผ๐ฒ๐๐ถ๐ป๐ด ๐บ๐ฒ๐ ๐บ๐ถ๐ท?
- ๐๐ฒ๐ป ๐ถ๐ธ ๐๐ฒ๐ฟ๐ธ๐ฒ๐น๐ถ๐ท๐ธ ๐ป๐ถ๐ฒ๐๐๐๐ด๐ถ๐ฒ๐ฟ๐ถ๐ด ๐ป๐ฎ๐ฎ๐ฟ ๐ฑ๐ฒ ๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ฟ? ๐๐ป ๐ฑ๐๐ฟ๐ณ ๐ถ๐ธ ๐ฑ๐ฎ๐ฎ๐ฟ๐ถ๐ป ๐ผ๐ผ๐ธ ๐บ๐ฒ๐๐ฒ๐น๐ณ ๐๐ฒ ๐น๐ฎ๐๐ฒ๐ป ๐๐ถ๐ฒ๐ป?
Want uiteindelijk begint verbinding niet alleen bij de ontmoeting met de ander, maar vooral bij de ontmoeting met jezelf.
๐๐ฌ ๐ฃ๐ฆ๐ฏ ๐ฆ๐ช๐จ๐ฆ๐ฏ๐ข๐ข๐ณ ๐ท๐ข๐ฏ ๐๐ฆ ๐๐ฆ๐ช๐ฅ๐ฆ๐ณ๐ด๐ค๐ฉ๐ข๐ฑ๐ด ๐๐ฆ๐ถ๐ฌ๐ฆ๐ฏ ๐ฆ๐ฏ ๐ช๐ฌ ๐ธ๐ฆ๐ณ๐ฌ ๐ฎ๐ฆ๐ต ๐ญ๐ฆ๐ช๐ฅ๐ฆ๐ณ๐ด, ๐ต๐ฆ๐ข๐ฎ๐ด ๐ฆ๐ฏ ๐ฑ๐ณ๐ฐ๐ง๐ฆ๐ด๐ด๐ช๐ฐ๐ฏ๐ข๐ญ๐ด ๐ฃ๐ช๐ซ ๐ท๐ณ๐ข๐ข๐จ๐ด๐ต๐ถ๐ฌ๐ฌ๐ฆ๐ฏ ๐ณ๐ฐ๐ฏ๐ฅ๐ฐ๐ฎ ๐ญ๐ฆ๐ช๐ฅ๐ฆ๐ณ๐ด๐ค๐ฉ๐ข๐ฑ, ๐ด๐ข๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ธ๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ช๐ฏ๐จ ๐ฆ๐ฏ ๐ฑ๐ฆ๐ณ๐ด๐ฐ๐ฐ๐ฏ๐ญ๐ช๐ซ๐ฌ๐ฆ ๐ฐ๐ฏ๐ต๐ธ๐ช๐ฌ๐ฌ๐ฆ๐ญ๐ช๐ฏ๐จ. ๐๐ฌ ๐ฃ๐ฆ๐จ๐ฆ๐ญ๐ฆ๐ช๐ฅ๐ต ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ด๐ฆ๐ฏ ๐ฐ๐ฎ ๐ฉ๐ถ๐ฏ ๐ฆ๐ช๐จ๐ฆ๐ฏ ๐ฑ๐ข๐ต๐ณ๐ฐ๐ฏ๐ฆ๐ฏ ๐ฃ๐ฆ๐ต๐ฆ๐ณ ๐ต๐ฆ ๐ฃ๐ฆ๐จ๐ณ๐ช๐ซ๐ฑ๐ฆ๐ฏ ๐ฆ๐ฏ ๐ท๐ข๐ฏ๐ถ๐ช๐ต ๐ฎ๐ฆ๐ฆ๐ณ ๐ท๐ณ๐ช๐ซ๐ฉ๐ฆ๐ช๐ฅ ๐ป๐ช๐ค๐ฉ๐ป๐ฆ๐ญ๐ง ๐ฆ๐ฏ ๐ข๐ฏ๐ฅ๐ฆ๐ณ๐ฆ๐ฏ ๐ต๐ฆ ๐ฐ๐ฏ๐ต๐ฎ๐ฐ๐ฆ๐ต๐ฆ๐ฏ.
